fbpx

ĐA U TUỶ (MYELOMA)

Đa u tuỷ (Myeloma) là một bệnh lý ung thư máu có tiên lượng tốt hơn các nhóm ung thư máu còn lại. Triệu chứng, điều trị và tiên lượng cho đa u tuỷ như thế nào?

BS. CKII Nguyễn Văn Tiến – Trưởng khoa ngoại 1 – Bệnh viện Ung Bướu Tp.HCM chia sẽ trên trang facebook cá nhân về một trong ba loại ung thư máu là Đa u tuỷ (Myeloma)

Đa u tủy là ung thư của các tế bào tạo máu. Tế bào tạo máu trong tủy xương là tế bào gốc tạo thành các tế bào bạch cầu tạo ra các kháng thể chống lại bệnh tật và nhiễm trùng trong cơ thể bạn. Tế bào ung thư trong tủy ngăn cản việc sản xuất các kháng thể, khiến hệ thống miễn dịch của cơ thể bạn bị suy yếu và dễ bị nhiễm trùng. Sự nhân lên của các tế bào ung thư trong tủy cũng cản trở việc sản xuất và chức năng bình thường của các tế bào hồng cầu và bạch cầu. Việc sản xuất kháng thể bị bất thường gây rối loạn chức năng của kháng thể trong máu, bị thải loại với lượng lớn qua thận có thể gây tổn thương thận. Ngoài ra, các tế bào ung thư trong tủy thường tạo ra các chất gây phá hủy xương, dẫn đến đau xương và / hoặc gãy xương.

Tế bào ung thư trong tủy được tạo ra trong tủy xương, là phần mô mềm bên trong xương của bạn. Đôi khi các tế bào ung thư trong tủy sẽ di chuyển qua dòng máu của bạn và tập hợp trong các xương khác trong cơ thể bạn. Do tế bào ung thư trong tủy thường xuyên xảy ra ở nhiều vị trí trong tủy nên nó thường được gọi là đa u tủy.

Đa u tủy là ung thư của các tế bào tạo máu trong tủy xương

1. Triệu chứng

Các dấu hiệu hay triệu chứng của bệnh này là gì?

Các dấu hiệu và triệu chứng của Đa u tủy bao gồm những điều sau đây:

• Tăng canxi huyết (tình trạng do có quá nhiều canxi trong máu)

• Thiếu máu (thiếu hoặc giảm chức năng của các tế bào hồng cầu)

• Tổn thương thận (suy thận)

• Dễ dàng mắc các nhiễm trùng từ nhẹ đến nặng

• Loãng xương, đau xương hoặc gãy xương

• Nồng độ protein cao trong máu và / hoặc nước tiểu

• Sụt cân

Đa u tủy xảy ra thường hơn trong các cá nhân có đặc điểm sau:

• Nam giới

• Trên 50 tuổi

• Những người mắc bệnh Gaucher

• Có tiền căn gia đình bị mắc đa u tủy

• Người Mỹ gốc Phi

• Béo phì

• Có tiền căn tiếp xúc với bức xạ

• Làm việc trong các ngành liên quan đến dầu khí

Trong giai đoạn đầu, các triệu chứng thường không biểu hiện ra rõ rệt

3. Chỉ định điều trị 

– Theo dõi với những bệnh nhân: Đa u tủy giai đoạn tiềm tàng nguy cơ thấp

– Có chỉ định điều trị hóa chất với những bệnh nhân Đa u tủy giai đoạn tiềm tàng nguy cơ rất cao trở lên

– Những bệnh nhân dưới 65 tuổi có chỉ định ghép tủy

Điều trị hỗ trợ:

– Tập thể dục với những bài tập phù hợp với tình trạng từng bệnh nhân

– Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, rau xanh, vit C > 1000mg/ngày có thể ảnh hưởng diễn tiến bệnh và gây tổn thương thận

– Đảm bảo chất lương giấc ngủ vì nó cũng rất quan trọng đến hệ miễn dịch

4. Điều trị bệnh lý đa u tủy như thế nào?

Nếu bạn bị đa u tủy, có nhiều lựa chọn điều trị để làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư dòng tủy và giúp giảm đau xương, mệt mỏi và các triệu chứng khác liên quan đến bệnh. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào sức khỏe của bạn – loại và giai đoạn của bệnh lý đa u tủy.

Các phương pháp điều trị cho bệnh u tủy bao gồm những điều sau đây:

• Hóa trị liệu

• Thuốc điều trị miễn dịch (thuốc nhắm trúng đích vào hệ thống miễn dịch)

• Điều trị thiếu máu

• Xạ trị

• Ghép tế bào gốc

• Thuốc hỗ trợ sức khỏe của xương

Đối với một số bệnh nhân, tham gia thử nghiệm lâm sàng giúp tiếp cận với các liệu pháp điều trị mới đang được thử nghiệm. Nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh đa u tủy, hãy nói chuyện với bác sĩ về việc tham gia thử nghiệm lâm sàng có phù hợp với bạn không.

Điều trị đa u tủy xương đã được cải thiện trong thập kỷ qua, kéo dài thời gian sống còn là mục tiêu của điều trị hợp lý (1-3). Điều trị liên quan đến việc điều trị trực tiếp các tế bào ác tính ở bệnh nhân có triệu chứng hoặc những rối loạn chức năng cơ quan liên quan đến đa u tủy xương (thiếu máu, rối loạn chức năng thận, tăng calci máu hoặc bệnh ở xương). Bệnh nhân không có triệu chứng có thể không cần điều trị, thường được theo dõi khi các triệu chứng và biến chứng bắt đầu phát triển.. Bệnh nhân có bằng chứng về tổn thương tiêu xương hoặc mất xương (giảm xương hoặc loãng xương) nên được điều trị bằng cách truyền hàng tháng của acid zoledronic hoặc pamidronate để giảm nguy cơ biến chứng xương.

Chọc sinh thiết tuỷ xương tìm tế bào ung thư

4. Bệnh lý đa u tủy có thể phòng ngừa được không?

Tương tự như việc polyp đại tràng có thể phát triển thành ung thư đại tràng sau nhiều năm, thì điều tương tự có thể xảy ra trong tủy xương của bạn. Tiền căn của bệnh đa u tủy, gọi là bệnh gammopathy đơn dòng không xác định (MGUS) và u tủy âm thầm (SMM), là những tình trạng tiền ung thư đối với bệnh nhân bị đa u tủy.

Không giống như chẩn đoán ung thư cổ tử cung, ung thư vú hoặc ung thư phổi, bác sĩ chẩn đoán đa u tủy dựa trên việc xác định rằng các tế bào trong máu bị đột biến gây ra gãy xương, thiếu máu và / hoặc suy thận. Nghiên cứu đang được tiến hành để xác định sớm những bệnh nhân mắc các vấn đề tiền ung thư như đã nêu ở trên, trước khi bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng. Các thử nghiệm lâm sàng đang sử dụng một số loại thuốc tương tự bệnh đa u tủy để điều trị bệnh nhân MGUS và SMM để cố gắng ngăn chặn các vấn đề này phát triển thành bệnh đa u tủy.

Nếu bạn đang có các triệu chứng hoặc có nguy cơ mắc bệnh đa u tủy, hãy nói chuyện với bác sĩ về cách phát hiện và điều trị. Tùy thuộc vào kết quả xét nghiệm máu và tiền sử bệnh của bạn, bạn có thể được giới thiệu đến bác sĩ huyết học, bác sĩ chuyên về các bệnh lý về máu.